فارسی   |   English
  منوی اصلی  
· خانه
· صفحه شخصی کاربر
· جستجو
· سوالات پرسیده شده
· لیست کاربران
· انتقادات و پیشنهادات
· مقالات
· ارسال خبر
· پیوندها
· دانلودها
· خروج
  سرویس خبری  
· درگذشت محقق نیکوکار، خانم دکتر کبیر سلمانی (سه شنبه، ۱۵ تیر ۱۴۰۰)
· درگذشت پدر مهندسی ژنتیک کشاورزی ایران (یكشنبه، ۱۶ خرداد ۱۴۰۰)
· تغییر ناگهانی یکی از مدیران ارشد بیوتکنولوژی کشاورزی (شنبه، ۲۳ اسفند ۱۳۹۹)
  اخبار مهم  
· وضعیت جهانی تولید و تجاری سازی گیاهان تراریخت در سال 2017 (سه شنبه، ۰۳ مهر ۱۳۹۷)
· آنزیم تجزیه کننده پلاستیک (پنجشنبه، ۳۰ فروردین ۱۳۹۷)
· پیام دبیراجرایی همایش بیوتکنولوژی به مطبوعات (چهارشنبه، ۳۰ اردیبهشت ۱۳۹۴)
  مقالات آموزشی  
· ویروس کرونا چه مدت بر روی سطوح فعال می ماند (پنجشنبه، ۳۰ بهمن ۱۳۹۹)
· کریسپر به عنوان یک سیستم ایمنی در باکتری ها مقابل ویروس ها (یكشنبه، ۲۵ اسفند ۱۳۹۸)
· کریسپر چیست و چه کاربردهایی دارد؟ (چهارشنبه، ۰۲ مرداد ۱۳۹۸)
  فرصت های علمی  
· بیست و هشتمین دوره آموزشی تکنیک های آزمایشگاه ژنتیک مولکولی (چهارشنبه، ۲۳ بهمن ۱۳۹۸)
· دعوت به همکاری (سه شنبه، ۰۳ مهر ۱۳۹۷)
· اولین دوره عملی تکنیک‌های ویرایش ژنومی (کریسپر) (دوشنبه، ۲۳ بهمن ۱۳۹۶)
  پیوندها  
· مرکز علمی بیوتکنولوژی و ژنتیک ایران (irbiogene)
· انجمن ژنتیک ایران
· انجمن بیوتکنولوژی جمهوری اسلامی ایران
· حمایت از کودکان نیازمند
· موسسه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان (محک)
· مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی
· شبکه پزشکی مولکولی ایران
· وبلاگ بیوتکنولوژی
· سرویس خبری ژنتیک و بیوتکنولوژی ایران
  آمار  
· آمار مشاهدات
· فعال ترین صفحات و کاربران


نقدی درباره مستند "بذرهای مشکوک" و حواشی آن
در تاریخ چهارشنبه، ۳۰ تیر ۱۳۹۵ توسط kasra

سرویس خبری شبکه یک صدا و سیمای جمهوری اسلامی در برنامه ای مستند گونه به مدت حدود 11 دقیقه به نام "بذرهای مشکوک"، در پربیننده ترین بخش خبری خود یعنی خبر 21 مورخ 25 تیرماه، به طور یک طرفه و با اتکا به اطلاعات نادرست و عکس های بی ارتباط به موضوع، به بیوتکنولوژی کشاورزی حمله کرد و دستاوردهای ارزنده دانشمندان در این حوزه را با منافع یک شرکت آمریکایی یکسان فرض کرد. این مطلب نقدی بر این مستند ساخته عاطفه میر سیدی خبرنگار مخالف بیوتکنولوژی این رسانه و حواشی آن است.
تهیه کننده: عاطفه میر سیدی

متولد بهمن ۱۳۴۶، خبرنگار و فارغ ‌التحصیل رشته پزشکی از دانشگاه شهید بهشتی تهران است.

از شهریور ۱۳۷۷وارد واحد مرکزی خبر شد و خبرهای مختلفی را با موضوعات سلامتی و پزشکی در گروه اجتماعی سپس در گروه علمی و فرهنگی و مدتی هم گروه خبری بهداشت و سلامت داشت.

وی قبلاً نیز در جلسات مناظره نشان داده بود که مجری بی طرفی نیست و خود از جمله مخالفان بوده و مرتباً حرف های موافقان را قطع کرده و با دانش اندک خود در مقام پاسخگویی به دانشمندان تراز اول کشور در این حوزه بر می آمد در حالی که طبیعتاً باید مجری برنامه های مناظره، بی طرف باشد، حداقل در جریان برنامه مناظره.

برخی متخصصان علمی از پیگیری های این مجری این گونه برداشت کرده اند که یا سازمان صدا و سیما استراتژی مقابله با بیوتکنولوژی کشاورزی را در پیش گرفته است، یا این خانم به واسطه ارتباطاتی با محافل مخالف بیوتکنولوژی یا حتی محافل سیاسی قصد حذف افراد سرشناس علم و فناوری کشور را با پخش برنامه هایی با غلط های فاحش علمی داشته و با انتقال مطالب اشتباه به مردم در ساعت های پر بیننده، سعی در ایجاد باور غلط در ذهن بینندگان دارند. هزینه های این تبلیغات یک سویه و پر از غلط های علمی در خوش بینانه ترین حالت اگر از محل کمک های چند صد هزار دلاری سازمان های بین المللی تامین نشود، از جیب ملت و مالیات مردم تامین می شود.

مستند بذر مشکوک
ابتدای این برنامه با ایجاد یک تصویر مبهم از مونسانتو و برنامه حذف افراد توسط این شرکت که "صهیونیستی و متعلق به خانواده ای یهودی و موافق برده داری" خوانده می شود از قول یک فعال محیط زیستی انگلیسی شروع می شود و در ادامه این مستند با معرفی یک عضو هیات علمی که قرارداد وی در یکی از مراکز علمی کشور تمدید نشده است، سعی در ارتباط این موضوع با مونساتو می نماید بدون اینکه توضیح دهد که وی چرا قراردادش تمدید نشده است.

در این مستند عکس ها و فیلم هایی نمایش داده می شود که لزوماً ارتباطی با تراریخته نداشته و با هدف ایجاد رعب و وحشت از این تکنولوژی استفاده شده بود؛ مثلاً طناب دار با علامت GMO، ذرت تراریخته به شکل تفنگ بر روی شقیقه، بچه هایی با صورت های وحشتناک در حال خوردن ذرت تراریخته و ...

ارتباط دادن بیماری هایی در کشورهای آمریکای لاتین به کشت گیاهان تراریخته بدون اینکه این موضوع از نظر علمی ثابت شده باشد، از جمله موارد قابل تامل در این برنامه بود. ارائه برخی مصاحبه ها با بیماران و ربط دادن آن بیماری به کشت گیاهان تراریخت بدون مستند علمی از ترفندهای مخالفان پیشرفت علم در کشور است.

در بخش مرکزی این مستند، به طور تلویحی رشد 40 برابری سرطان، عقیمی، مردن حیوانات و از بین رفتن گیاهان بومی به تراریخته نسبت داده می شود که به هیچ وجه مستند علمی نداشته و مورد آخر اصولاً از تاثیرات خود کشاورزی است چون در کشاورزی به دلیل کشت وسیع یک محصول به تنوع ژنتیکی آسیب وارد می شود. قطعاً بسیاری از فرهیختگان با علل کاملاً مشخص افزایش سرطان ها آشنا هستند و می دانند که آلودگی آب، غذا و هوا که متولی رفع آنها سازمان محیط زیست می باشد و عواملی مثل سیگار و مصرف الکل دلایل اصلی سرطان می باشند و مجری محترم که خود پزشک می باشد نیز از این موضوع قطعاً آگاه است ولی مخاطب کم اطلاع این گونه توسط این اطلاعات بی پایه و اساس علمی بمباران می شود. البته برای سازمان محیط زیست بد نیست که حواس مردم از دلایل اصلی رشد سرطان غافل بشوند.

اشاره طولانی به نامه دکتر ظریف درباره عقیمی، درنده خوئی و ... بخش مهم دیگری از این مستند است که می بایست یک بار برای همیشه تکلیف را در این زمینه با این نامه آقای ظریف روشن کرد. آیا اصلاً این نامه وجود دارد و آیا نوشته ایشان است؟ اگر آری، آیا هنوز بر این اعتقاد است؟ اگر او مشکل انرژی هسته ای را که به خاطر ندانم کاری عده ای در سال های قبل از انقلاب در عدم توسعه صنعت هسته ای ایجاد شد، حل کرد، آیا کسانی هستند که مشکلات حاصل از اظهار نظر احتمالی وی را در سال های آینده حل نماید. آیا عقب ماندگی در این حوزه، عواقب جدی برای کشورمان در آینده ای نه چندان دور نخواهد داشت.

در این مستند موافقان بیوتکنولوژی صرفاً انجمن ها قلمداد شده و مخالفان را اعضای هیات علمی می خواند در حالی که بسیاری از اعضای هیات علمی دانشگاه ها و مراکز علمی خود روی این موضوعات تحقیق و پژوهش می کنند، چطور می توانند مخالف این تکنولوژی باشند. از طرفی انجمن های علمی در اصل، نماینده هزاران عضو هیات علمی حوزه مربوطه است، عجیب است که مجامع علمی حاصل از حضور اعضای هیات علمی موافق موضوعی بوده در حالی که خود اعضای هیات علمی، مخالف حوزه کاری خود باشند. این مطلب نیز از طرف یک عضو هیات علمی تهیه شده که می خواهد اعتراض خود را به صدا و سیما به خاطر تهیه این چنین مستندهای خطرناک و غیر علمی ابراز نماید.

در بخشی از این مستند که باز با عکس سرنگ و ایجاد ترس و دلهره از آن همراه بود، به نفوذ مونسانتو در کشور اشاره می کند و بر اساس تحلیل این خانم، مجلس شورای اسلامی تحت نفوذ مونسانتو، دولت را موظف به کشت یک درصدی تراریخته کرده است و باز تحت نفوذ مونسانتو، به کشت گیاهان تراریخته در برنامه توسعه تاکید شده است. البته که حذف مخالفان (همراه با پخش تصویر برخی از آنان که در مراکز علمی کشور مشغول به کار هستند و حذف هم نشده اند ولی خود در دولت قبل خود تلاش زیادی برای حذف مخالفانشان نمودند) نیز بنا به دستور مونسانتو بوده است. البته وی هوشمندانه این موضوع را از دیدگاه مخالفان مطرح می کند! این بخش کاملاً رنگ و بوی سیاسی دارد و مشخص است که هدایت شده است.

در ادامه، مصاحبه تصویری با آقای دکتر اردکانی صورت می گیرد. در معرفی ایشان نوشته می شود " اخراج شده از مرکز ملی تحقیقات ژنتیک"، بدون اینکه توضیح دهد که برای چه موضوعی قرارداد ایشان تمدید نشده است. همچنین عنوان پست داک ایشان زیست فناوری ذکر می شود در حالی که در مصاحبه رادیویی دقایقی بعد، ایشان دارای پست داک زیست شناسی معرفی می شوند.

آقای دکتر اردکانی طبق معمول از ضررهای احتمالی که ما نمی دانیم چی هستند صحبت می کند. البته که هیچ کس از ضررهای احتمالی گوجه فرنگی، بادمجان، سیب زمینی و ... که مرتباً می خوریم صحبتی نمی کند و عوارض داروها هم که اصولاً مورد بحث قرار نمی گیرد.

خانم عاطفه میر سیدی پا را از این فراتر می گذارد و در دقایق پایانی آشکارا عنوان می کند " از واردات خطرناک تر کشت بذرهای تراریخته در کشور است". سپس بدون اینکه اشاره ای شود که محصولات تغییر یافته ژنتیکی دسترنج محققان داخلی است،، مخاطب را به سمت واردات بذر از مونسانتو "صهیونیستی" می برد.

در این برنامه تنها اشاره می شود که مقامات وزارت بهداشت و کشاورزی گفته اند که کشت تراریخته در کشور انجام نشده است و اشارهای به تایید محصولات تراریخته توسط معاون وزیر بهداشت و رییس اداره غذا و دارو در روزهای گذشته نمی شود. این موضوع کاملاً مشخص می کند که عاطفه میر سیدی "مخالف بیوتکنولوژی" است و شایستگی اظهار نظر در این زمینه به عنوان یک رسانه و فرد بی طرف را که از بودجه دولت تغذیه می شود ندارد. به گفته ناظران، وی چشم خود را به روی تایید مقام های بلند پایه بهداشت کشور که متولی سلامت جامعه هستند بسته و با زیر پا گذاشتن تمامی اصول بی طرفی یک رسانه ملی، حرف های نخ نما شده غیر مستند ارائه می دهد.

مشکل ایشان، مشخصاً یک شخص است! در این بخش مصاحبه ای با خانم دکتر مظاهری صورت می گیرد و ایشان تهدید به پیگرد قانونی در ارتباط با تولید برنج تراریخته می کند. در صحبت های ایشان اشاره به بررسی برنج های کشور توسط دو دانشگاه می شود. معلوم نیست این بررسی به چه دانشگاهی محول شده و آیا اصولاً این بررسی ها مستقل است؟

شاهکار این مستند اشاره به یک صفحه اینترنتی است و با استناد به آن، ادعا می شود که دولت چین تحقیقات و کشت برنج تراریخته را ممنوع کرده است!


Chinese government backs further studies of genetically modified crops





متن این صفحه اینترنتی مورد اشاره بر عکس شامل مطالبی در تایید بیوتکنولوژی است. در بخش انتهایی مطالب این صفحه اینترنتی، اتفاقاً رییس جمهور چین حمایت کامل خود را از تکنولوژی تغییر ژنتیکی اعلام کرده است.


President Xi Jinping made in support of developing GM technology


فیلم مستند با تصاویری ترسناک و بچه های بیمار تمام می شود، با هدف ترس مردم از علم! برخی از این عکس ها ارتباطی با بیوتکنولوژی ندارد!

اما درادامه، دوباره مصاحبه ای با دکتر اردکانی انجام می شود. این بار رادیویی. در این مصاحبه وی به عدم ارزیابی سلامت محصولات تراریخته در ایران اشاره می کند.

این جمله در حالی بیان می شود که مردم کشورمان نمی دانند که در ایران ارزیابی بر روی بسیاری از غذاها و داروها انجام نمی شود و بر اساس مجوزهای بین المللی و حتی ملی سایر کشورها، داروها در ایران تولید و فروخته می شود و اصولاً بر اساس پروتکل های موجود، نیازی به ارزیابی محصولاتی که تاییدیه از مراکز نظارتی معتبر دارند در همه کشورها نیست. اینجا هم از بی اطلاعی مخاطب سوئ استفاده می شود و این طور القا می شود که هیچ برسسی ای بر روی سلامت محصولات تراریخته صورت نگرفته است.

در سوال دیگری، مجری از وی می پرسد آیا FDA اجازه مصرف محصولات تراریخته را داده است یا خیر. وی به زیرکی از دادن پاسخ طفره رفته و به آزمایش هایی اشاره می کند که اثرات منفی را نشان می دهد. این آزمایش ها در کجا و توسط چه مراجعی انجام شده، پاسخی داده نمی شود و اشاره ای به تاییدیه این سازمان و یا سایر سازمان های معتبر بین المللی بر صحت محصولات تراریخته نمی شود.

نتیجه گیری نهایی را بر عهده خود خوانندگان می گذاریم. با کمی تعقل، می توان درک کرد که چرا یک مجری تلویزیون که در مصاحبه های خود با مطبوعات اعلام کرده است اکثر مطالب خود را از اینترنت و نه منابع معتبر علمی به دست می آورد، چطور این گونه به تکاپو مخالفت با یک شاخه از علم افتاده است به طوری که حتی با نشان دادن یک خبر در مانیتور خود، این گونه خبر را وارونه جلوه می دهد. این اولین بار نیست که این مجری این عمل را انجام داده است. در مناظره ها نیز با ارائه تصاویری اینترنتی نا مشخص، ادعاهای خود را از زبان سازمان های بین المللی اعلام کرده در حالی که مطلب مربوطه چیز دیگری بوده یا حتی مطلبی با موضوع مخالف موضع مطرح شده و در تایید گیاهان تراریخته بوده است. البته شاید ایشان تسلط لازم بر زبان انگلیسی ندارند؛ برداشت ایشان از خبر مطرح شده در مستند ظاهراً این طور نشان می دهد، اگر موضع دیگری در بین نباشد.

محتمل است که ایشان در آینده "تولید بذرهای تراریخته را نیز به امیر دولاب نسبت دهند!"


Copyright© 2005-2017, biotechnews.ir, All Rights Reserved. , Kasra Esfahani, PhD